Endamálið var at vísa, at CO2 verður gjørt við respiratión, at plantur upptaka CO2, tá tær vera fáa sólljós, og at sólljós er neyðugt fyri fotosyntesuna.
Ástøði:
Fotosyntesa:
Reaktiónin:
6 CO2 + 6 H2O + ljósorku C6 H12 O6 + 6 O2
Koltvísýra vatn glukosa ilt
Fotosyntesan er tann, sum gongur fyri seg í grønkornunum hjá plantum, og hon krevur ljósorku, CO2 og H2O. Ljósorkan ger, at CO2 og H2O verður gjørt til orkuríka glukosu og ilt, har ilt er affaldsproduktið. Tað eru bert plantur, sum kunnu útnytta sólarorkuna til at gera kolvætuna glukosu frá koltvísýru og vatn. Fotosyntesan verður gjørd allastaðni, har plantur eru – t.d. í sjógvi, á landi og á fjalli. Plantan klárar at gera ólívrunnin evni(H2O, CO2) til lívrunnin evni(glukosa).
Nakrar plantur hava fleiri grønkorn enn aðrar. Hetta eru ljósplanturnar, sum halda til á ljósríkum støðum. Tær kunnu gera eina stóra fotosyntesu, um tær fáa ljós. Tað eru eisini nakrar plantur við fáum grønkornum, og sum ikki gera eins stóra fotosyntesu sum hinar. Tað eru skuggaplantur og liva t.d. í skógarbotninum. Tær kunnu tó hava reyð og violett hjálparlitstoffir, sum ger, at tær kunnu brúka tær farvurnar av ljósi, sum tær fáa.
Um ein økir um sólarmongdina vil fotosyntesan tó ikki vaksa hægri enn til eitt vist. Hetta er antin tí at grønkornini arbeiða á fullari kraft, ella tí at tað ikki er nokk av CO2 ella H2O at taka av.
Det er gratis at oprette en konto