T.v.s. at tær minstu lívverurnar ið kunnu nøra seg sjálvstøðugt, eru einkyknaðar lívverur
Allar lívverur hava antin onga kjarnu, eisini kalla pro-karyotur ella við kjarnu, eisini kalla eukaryotur.
Pro-karyotur: sí 8
Eru allar bakteriur
Smáar kyknur
Onga kjarnu
Onki kromosom
Men tær hava ein stóran DNA ring, kunnu eisini hava lítlar
Eu-karyotur: sí 8
Er ein kykna (ein av okkara kyknum, ella hjá djórum, plantum og soppum)
Stórar kyknur
Hava kjarnu
Hava kromosom
Hava mitokondri
Hvat hava vit sum svampar ikki hava?!
Einki.
Cellemembran
Kyknuhinnan er næstan eins hjá øllum lívverum
Uttan hjá einum serligum bólki av bakterium, arkebakterium, ið hava ein sindur annarleiðis einkultlagaða hinnu.
Ger tað møguligt hjá nøkrum arkum at liva við ekstremum forhold til varma og salt
Arkebakteriur eru ekstremofilar.
Tola ALT
Summar: liva í salti
Platonium
Extremun varma
Extremun kulda
Tola extremt ultraviolet ljós
Tað er hvør sín bakteria sum tolur hvør sítt
Er mest til av lívi av arkebakterium
Vit eru ein kyknuklumpur
Figur 4: vísir bygnaðin á einum membrani ( eini hinnu)
Kyknuhinnan avmarkar kyknuna í forhold til umhvørvi
Fosfolipiddobbeltlaget vendir teimum hydrofile (vatnøkjandi) fosfat høvdunum úteftir móti vatninum, partvís móti uttanfyri kyknuna og partvís móti cytoplasmainum innan í kyknuni
Fosfolipidernes feittsyruketur eru hydrofobar (vatnræddir), og venda tí burtur frá vatninum
Det er gratis at oprette en konto